Το ΠΕΜΑ Α΄ τάξης Δημοτικού είναι ένα ερευνητικό πρόγραμμα το οποίο στόχο έχει τον έλεγχο του βαθμού επίτευξης των βασικών στόχων του Αναλυτικού Προγράμματος για την Α’ τάξη Δημοτικού στα Ελληνικά και στα Μαθηματικά.
Τη σχολική χρονιά 2021 - 2022 χορηγήθηκε δοκίμιο Ελληνικών σε παγκύπρια βάση από το Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας και Αξιολόγησης (KEEA), του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου. Από τη σχολική χρονιά 2022 - 2023, το πρόγραμμα επεκτάθηκε και στο γνωστικό αντικείμενο των Μαθηματικών.
Το Πρόγραμμα είχε την ονομασία Δοκίμιο Α' τάξης και από τη σχολική χρονιά 2024-2025 μετονομάστηκε σε Πρόγραμμα Επίτευξης Μαθησιακών Αποτελεσμάτων (ΠΕΜΑ) Α' τάξης Δημοτικού.
Το ΠΕΜΑ Α΄τάξης απευθύνεται σε όλους/όλες τους/τις μαθητές/μαθήτριες που φοιτούν στην Α΄ Δημοτικού των δημόσιων σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης.
Στο ΠΕΜΑ συμμετέχουν όλοι/όλες οι μαθητές/μαθήτριες Α’ Δημοτικού που φοιτούν σε δημόσια σχολεία της Κύπρου. Η εξαίρεση μαθητών/μαθητριών από το ΠΕΜΑ Α' τάξης αποφασίζεται από τις σχολικές μονάδες. Από την αξιολόγηση εξαιρούνται μαθητές/μαθήτριες που ανήκουν σε μια από τις ακόλουθες κατηγορίες:
1. Μαθητής/Μαθήτρια που δεν κατέχει σε ικανοποιητικό βαθμό την ελληνική γλώσσα
2. Μαθητής/Μαθήτρια με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες που δεν είναι σε θέση να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις των δοκιμίων (π.χ. μαθητές/μαθήτριες που φοιτούν στην Ειδική Μονάδα του σχολείου ή αντιμετωπίζουν σοβαρές μαθησιακές δυσκολίες)
Προσοχή: Δεν εξαιρούνται μαθητές/μαθήτριες λόγω χαμηλής επίδοσης ή/και προβλημάτων πειραρχίας.
3. Μαθητής/Μαθήτρια που απουσιάζει για μεγάλο χρονικό διάστημα από το σχολείο, χωρίς οι εκπαιδευτικοί να είναι σε θέση να γνωρίζουν τον χρόνο επιστροφής τους
4. Άλλο
Τα έργα που περιλαμβάνει το δοκίμιο Ελληνικών αξιολογεί την ικανότητα των παιδιών να κατανοούν και να παράγουν γραπτό λόγο στη βάση των στόχων του Αναλυτικού Προγράμματος.
Το δοκίμιο Μαθηματικών περιλαμβάνει έργα που αξιολογούν τους βασικούς στόχους των Μαθηματικών στις διάφορες θεματικές ενότητες του Αναλυτικού Προγράμματος.
Για την κατασκευή των δοκιμίων είναι υπεύθυνο το ΚΕΕΑ, σε συνεργασία με τη ΔΔΕ. Η συγγραφή των έργων που περιλαμβάνονται στα δοκίμια στηρίζεται σε πίνακες προδιαγραφών (ένας για κάθε γνωστικό αντικείμενο) που καθορίζουν τις βασικές ικανότητες στη Γλώσσα και στα Μαθηματικά. Τη συγγραφή των έργων αναλαμβάνουν δύο ομάδες εργασίας (μία για κάθε γνωστικό αντικείμενο) που απαρτίζονται από εκπαιδευτικούς με πολύχρονη πείρα στη διδασκαλία των Ελληνικών και των Μαθηματικών, αντίστοιχα.
Η χορήγηση των δοκιμίων γίνεται από τους/τις εκπαιδευτικούς που διδάσκουν τα μαθήματα Ελληνικών και Μαθηματικών στην Α’ τάξη. Η χορήγηση πραγματοποιείται κατά τον μήνα Μάιο. Κάθε παιδί συμπληρώνει τα δοκίμια Μαθηματικών και Ελληνικών, σε διαφορετική μέρα για το κάθε γνωστικό αντικείμενο. Είναι σημαντικό να ακολουθούνται οι οδηγίες χορήγησης που αποστέλλονται από το ΚΕΕΑ, έτσι ώστε τα αποτελέσματα να είναι έγκυρα και αξιόπιστα.
Η διόρθωση των δοκιμίων γίνεται από εξωτερικούς/ές διορθωτές/διορθώτριες, οι οποίοι/ες εκπαιδεύονται ειδικά από τους/τις λειτουργούς του ΚΕΕΑ για αυτόν τον σκοπό. Για την επίτευξη υψηλού βαθμού συνέπειας μεταξύ των διορθωτών/διορθωτριών, η διόρθωση γίνεται στη βάση συγκεκριμένης κλείδας διόρθωσης.
Αποστέλλονται στα σχολεία εξατομικευμένες εκθέσεις ανατροφοδότησης για κάθε μαθητή/μαθήτρια που αξιολογήθηκε. Συγκεκριμένα, τα σχολεία μέσω της ΕΒΔ του ΚΕΕΑ έχουν πρόσβαση στις εξατομικευμένες εκθέσεις (μια για τα Ελληνικά και μια για τα Μαθηματικά), στις οποίες καταγράφεται η επίτευξη ή μη επίτευξη κάθε στόχου που αξιολογήθηκε.
Για τα αποτελέσματα του Προγράμματος ενημερώνεται η Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης, καθώς και οι σχολικές μονάδες. Η ενημέρωση των σχολικών μονάδων για τα αποτελέσματα γίνεται μέσω της ΕΒΔ του ΚΕΕΑ (σύνδεσμος 7).
Τα αποτελέσματα μπορούν να αξιολογηθούν τόσο σε επίπεδο ΥΠΑΝ, όσο και σε επίπεδο σχολικής μονάδας. Σε επίπεδο ΥΠΑΝ μπορούν να σχεδιαστούν δράσεις και παρεμβάσεις με σκοπό τη στήριξη των μαθητών/μαθητριών Α’ τάξης που εντοπίζεται ότι δεν έχουν κατακτήσει τους στόχους της Α’ τάξης.
Σε επίπεδο σχολείου, γίνεται σύσταση στους/στις εκπαιδευτικούς της Β΄ τάξης να αξιοποιήσουν τα αποτελέσματα του Προγράμματος για σκοπούς αρχικής/διαγνωστικής αξιολόγησης, καθώς και διαμορφωτικής αξιολόγησης των μαθητών/μαθητριών.